Patella Luxatie

Een ander woord voor knieschijf is patella. De patella ligt normaal gesproken in een kraakbeensleuf aan het onderste gedeelte van het bovenbeen. Patella luxatie houdt in dat de knieschijf van zijn plaats schiet. Dit kan naar binnen toe of naar buiten toe. De knieschijf is erg belangrijk en heeft een functie in het mechanisme van de kniebuiging. Zodra de knie van zijn plaats schiet valt deze functie weg. Dit kan er voor zorgen dat de hond minder goed op dit been kan steunen. 

Hier onder een voorbeeld met uitleg van een normale knie:

 

Wat is Patella luxatie precies?

Patella luxatie komt meestal voor aan beide poten maar kan ook aan één poot voorkomen. Tijdens het lopen of staan, luxeert de patella spontaan. Dit kan er voor zorgen dat de hond geen kracht meer heeft om zijn/haar eigen gewicht te dragen met het been. Dit resulteert in het doorzakken door de poot of de hond durft niet meer zijn/haar volledige gewicht op het pootje te zetten. Dit kan je zien door bijvoorbeeld kreupelheid, de tenen die naar binnen draaien en/of de hak die naar buiten toe is gedraaid.

Deze aandoening kan bij jonge pups al gezien worden maar vaak zien we het pas op wat latere leeftijd. Wanneer het bij jonge pups voorkomt, wordt dit vaak al opgemerkt door de fokker, in de periode wanneer de pups leren lopen. De pup zal nauwelijks kracht in zijn achterhand kunnen ontwikkelen. Dit heeft als gevolg dat het scheenbeen en het dijbeen kunnen vervormen en ook verkorting van de buigspieren. Dit zijn dan ook de ernstige gradaties. Meestal wordt het pas bij wat oudere pups of volwassen dieren geconstateerd. 

Dit is dan ook een reden waarom het verstandig is om een chihuahua op een leeftijd van 1 jaar, pas officieel te laten testen op deze aandoening, volgens het meutstege protocol. Dit is verplicht voor alle aangesloten fokkers van de Nederlandse Chihuahua Club. Echter, sinds 12 maart 2016 is het ook toegestaan voor de leden van de NCC, om deze aandoening te testen via een orthopedisch dierenarts. Dit besluit is genomen n.a.v. de evaluatie van het testen van patella luxatie via Meutstege. De leden mochten hun stem uit brengen of zij verder wilde met deze methode en/of eventueel een orthopedisch dierenarts ook zou worden toegestaan. Bij een normale orthopeed wordt er alleen staand onderzocht en bij een orthopeed die via het Meutstege protocol onderzoekt, staand en liggend. Er zijn leden van de NCC, tegen het liggende onderzoek. Zowel de orthopedishe specialisten die via het Meutstege protocol onderzoeken als een orthopedisch dierenarts zijn voorlopig toegestaan, onder voorbehoud, tot de Raad van Beheer hier een definitieve uitspraak over doet met (bijv.) het Fairfok plan. (De Raad van Beheer is namelijk al bezig met het Meutstege protocol door te voeren.) 

Zelf ben ik voorstander van het Meutstege onderzoek. Waarom? Omdat de hond staand en liggend wordt onderzocht. Op deze manier kan een graad 1 'er niet doorheen glippen' (codering G, H, I, J, V & W meer hier over lees je verder in deze tekst.) Ook is het zo dat alle uitslagen ter inventarisatie worden opgeslagen. Uiteindelijk zullen ze, doordat ze meerdere generaties lang uitslagen hebben, een erfelijkheidspercentage kunnen 'koppelen' aan bepaalde honden en/of lijnen. 


Hoe gaat dat dan, zo'n staand en zo'n liggend onderzoek
(volgens meutstege)?

Patella luxatie onderzoek
Allereerst zal de orthopeed je hond een stukje willen zien lopen. Dan zal de orthopeed aan de eigenaar vragen of hij/zij opmerkingen heeft op het gangwerk van de hond of dat de hond ooit klachten heeft gehad tijdens het lopen. De hond wordt vervolgens zonder verdoving op een onderzoekstafel onderzocht.

Staand onderzoek:
De hond wordt op een tafel neergezet. De onderzoeker gaat achter de hond staan en pakt vervolgens beide knieën vast. De knie wordt in feite opgetild van de tafel. Met de vingers wordt er gevoeld of de patella op zijn plaats zit en eventueel te luxeren is. Dan worden beide knieën volledig gestrekt. Dan zal de orthopeed met zijn/haar pinken voelen, of door druk, lateraal of mediaal, de patella te luxeren is, in één of beide richtingen. Ook wordt er gekeken door middel van handgrepen die de orthopeed uitvoert, of er pijn, crepitatie en/of habituele- spontane patella luxaties optreden. 

Liggend onderzoek:
Vervolgens wordt de hond liggend op de zij onderzocht. Wederom zal de orthopeed nagaan of er tijdens het buigen en strekken, crepitatie of spontante luxaties voorkomen. Dan zal met 1 hand het sprong-gewricht vastgepakt worden, zodat rotatiebewegingen van de tibia plaats kan vinden. Door deze rotatie wordt middels de kniepees getrokken aan de patella, naar lateraal bij exoratie en naar mediaal bij endoratie. Soms komt het voor dat de patella ineens/spontaan van zijn plaats zal schieten. Dit komt door de zijwaartse druk, zo is de patella 
(eventueel) te luxeren. Op deze manier wordt er wederom gecontroleerd of door gelijktijdige rotatie en druk, de patella te luxeren is. 



Patella luxatie is onder te verdelen in 4 gradaties en uiteraard 'vrij,' hier onder de uitleg:


Patella-luxatie vrij
Er is geen aanwijzing gevonden voor het bestaan van een patella-luxatie. De knieën zitten muurvast. 
Los (vrij)
De knieschijf zit los in de sleuf en is niet met druk uit zijn normale positie te duwen. Ook dit valt onder 'Patella vrij.'
Graad 1
Wanneer de poot gestrekt is, is de knieschijf te luxeren door met de hand (lichte) druk uit te oefenen. Zodra de poot weer in de normale stand staat, schiet de knieschijf vanzelf weer terug op zijn plek.
Graad 2
Als er sprake is van graad 2, schiet de patella er regelmatig naast en blijft dan ook in deze geluxeerde positie voor korte of langere tijd. Sommige honden kunnen de patella zelf wel op hun plaats zetten door hun poot naar achteren toe te strekken. Door het regelmatig op en af schieten van de knieschijf kan er atrose ontstaan en/of afvlakking van de kraakbeensleuf. 
Graad 3
De knieschijf is permanent geluxeerd. Wanneer de knieschijf weer in de sleuf wordt gezet, schiet deze er zelf weer uit. De kraakbeensleuf is ondiep en/of afgevlakt. De poot wordt hierdoor belast en staat vaak in doorgebogen positie.
Graad 4
De knieschijf is permanent geluxeerd. De kraakbeensleuf is afgevlakt en/of schuin aflopend. Honden met graad 4 houden hun poot omhoog. Wanneer er sprake is van patella luxatie aan beide kanten zal de hond extreem afwijkend gedrag vertonen ten aanzien van het lopen. Dit kan zich uiten in heel wijdbeens lopen.

Wanneer dit onderzocht is, wordt er bij het Meutstege protocol gebruik gemaakt van de volgende codering:


links

rechts

normaal

A

B

los naar lateraal

P

Q

los naar mediaal

R

S

los naar lateraal en mediaal

T

U

luxabel naar lateraal graad 1

C

D

luxabel naar lateraal, met torsie graad 1

G

H

luxabel naar lateraal en mediaal graad 1

Z

luxabel naar lateraal en mediaal, met torsie graad 1

I

J

luxabel naar mediaal graad 1

E

F

luxabel naar mediaal, met torsie graad 1

V

W

luxatie naar lateraal graad 2

K

L

luxatie naar mediaal graad 2

M

N

geopereerd of graad 3 of graad 4

X

Y


De letters A & B staan voor geheel vrij van patella luxatie. A staat voor de linker knie en B staat voor de rechterknie.

De letters P, Q, R, S,f T & U, staan voor 'patella luxatie' vrij aangezien de patella niet te luxeren is. Er zijn echter wel verschillende 'vormen' van het los zitten van de patella. Links en rechts, heeft ieder zijn eigen letter bij deze omschrijving. 

De letters C, D, G, H, O, Z, I, J, E, F, V & W, staan voor graad 1, iedere letter heeft ook weer zijn eigen uitleg over welke variant van graad 1 het gaat. Links en rechts, heeft ieder zijn eigen letter bij deze omschrijving. 

De Letters K, L, M & N staan voor graad 2. Iedere letter heeft ook weer zijn eigen uitleg over welke variant van graad 2 het gaat. Links en rechts, heeft ieder zijn eigen letter bij deze omschrijving. 

De letters X & Y staan voor graad 3 en/of 4 en/of een operatie die heeft plaatsgevonden aan de knieën. 

Ook staat er op de uitslag van het patella luxatie formulier, als dit via het meutstege protocol is gedaan, het volgende: ''Opgemerkt dient te worden, dat het bovenstaande dier werd onderzocht in het kader van een inventarisatie binnen het ras en dat vooralsnog over de wijze van vererving onvoldoende bekend is om te kunnen zeggen dat er bij het fokken met normale (''vrije'') dieren geen patella-luxatie kan optreden bij de nakomelingen.'' 


Er zijn 3 verschillende oorzaken van patella luxatie, namelijk:

1. Erfelijk 
Dit wil zeggen dat dit met de genetisch bepaalde anatomische afwijkingen te maken heeft die patella luxatie kunnen veroorzaken. Een voorbeeld is dat de 'tibia' te veel naar binnen toe staat wat er voor zorgt dat de knieschijf naar buiten toe wordt gedwongen op deze manier. 
2. Lichamelijke afwijkingen
Een voorbeeld is de ziekte van Cushing. Door verslapping van spieren en pezen kan de knieschijf niet goed en vast genoeg in de 'sleuf' worden gehouden.
3. Traumatisch
Dit kan komen door een ongeluk waardoor er een of meerdere bandjes afscheuren, die er voor zorgen, dat de knieschijf normaliter op zijn plaats wordt gehouden. 


Er is onvoldoende bekend over de vererving. De regels binnen de Nederlandse Chihuahua Club zijn daarom zo opgesteld. Er mag gefokt worden met een ouderdier die lijdt aan graad 1 mits de hond die ertegenover wordt gezet vrij is van patella luxatie. Het is belangrijk om ook dieren in te zetten met graad 1 om de genenpoel groot te houden. 
Daarbij is het ook zo dat honden die lijden aan graad 1 hier totaal geen last van hebben. Door alleen graad 1 of vrij te gebruiken, proberen wij op deze manier patella luxatie terug te dringen binnen het ras. Omdat er vooralsnog zo weinig over bekend is en uit deze combinaties vaak ook vrije pups worden geboren, is dit toegestaan. Aangezien er uit 2 ouders die geheel patella luxatie vrij zijn ook pups kunnen komen, die soms zelfs kunnen lijden aan graad 4! Dit komt overigens maar zelden voor maar het is niet onmogelijk.

Wel wil ik er bij zeggen dat dit alleen geldt voor de fokkers die lid zijn van de Nederlandse Chihuahua Club, dat er alleen met bovengenoemde combinatie gefokt mag worden. Zodra iemand geen lid is van de NCC, kan hij of zij op dit moment nog gewoon met een hond fokken met graad 2 x graad 2 bijvoorbeeld. 


 Copyright A.S. Nobel Ⓒ 2016 All rights reserved